Drewniane elewacje – jakie drewno wybrać?

Na elewację drewnianą najlepiej wybrać drewno dopasowane do jego twardości i sposobu zabezpieczenia: miękkie drewno krajowe, takie jak sosna, modrzew czy świerk, oraz drewno egzotyczne lub twarde gatunki krajowe, jeśli będą odpowiednio chronione. Do miękkiego drewna dobrze sprawdzają się lakierobejca lub impregnat żywiczny, a do egzotycznego i twardego drewna krajowego lepszym wyborem jest olej.
Najtrwalsze efekty daje dobór preparatu do gatunku drewna, ponieważ gatunki egzotyczne i twarde słabiej przyjmują powłoki, a miękkie drewno lepiej współpracuje z produktami powłokotwórczymi. Prawidłowe zabezpieczenie ma kluczowe znaczenie dla odporności elewacji na wilgoć, słońce i czynniki biologiczne.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

• Jakie drewno na elewację wybrać: krajowe, egzotyczne czy twarde.
• Jaka deska na elewację najlepiej pasuje do stylu i zabezpieczenia domu.
• Jak dopasować drewno na elewację do lakierobejcy, impregnatu lub oleju.
• Dlaczego elewacja domu z drewna wymaga właściwego przygotowania i ochrony.
• Jak zabezpieczać surowe drewno przed grzybami, sinizną i owadami.
• Czym różni się satynowe i matowe wykończenie elewacji drewnianej.
• Gdzie wykorzystać drewniane elementy elewacji, by odmienić bryłę budynku.

Spis treści

1. Jak dopasować gatunek drewna do sposobu zastosowania na elewacji
2. Gdzie i jak stosować drewno na elewacji
3. Słownik pojęć

Drewniane elewacje – jakie drewno wybrać?

Drewno na fasadzie potrafi sprawić, że nawet prosty budynek zaczyna przyciągać wzrok i świetnie wtapia się w otoczenie. Drewniana deska elewacyjna to ponadczasowy klasyk, który pasuje zarówno do tradycyjnej, jak i nowoczesnej architektury. Jednak decydując się na drewno na elewację, trzeba myśleć nie tylko o jego wyglądzie, ale też o tym, jak później będziemy je chronić.

Kiedy zastanawiamy się, jakie drewno na elewację będzie najlepsze, zwykle porównujemy gatunki krajowe z egzotycznymi. Sam wybór materiału ma ogromne znaczenie, jeśli dom ma być obity deskami:

• Ciekawym rozwiązaniem może być drewno egzotyczne na elewacji, pod warunkiem że postawimy na gatunki trwałe i odporne na czynniki biologiczne. Należą do nich między innymi okoume, tatajuba, merbau, cedr kanadyjski czy meranti.
• Na elewację świetnie nadadzą się też sosna, dąb czy świerk skandynawski. Pięknie zaprezentuje się także deska modrzewiowa elewacyjna, która dodatkowo cechuje się dużą wytrzymałością.

Idealna deska elewacyjna na dom musi pasować do stylu budynku i być dopasowana do planowanego sposobu wykończenia. Nie chodzi tu tylko o estetykę i rysunek słojów, ale też o czysto techniczną kwestię – jak dobrze drewno będzie przyjmować środki ochronne.

Aby elewacja domu z dodatkiem drewna przez lata dobrze wyglądała i była odporna na czynniki zewnętrzne, kluczowe jest jej odpowiednie przygotowanie i zabezpieczenie. Elementy drewniane na elewacji trzeba pomalować dobrze dobranym preparatem. Wystarczy trzymać się kilku kroków:

1. Krok 1. Ochrona surowej powierzchni. W przypadku, gdy mamy do czynienia z drewnem surowym, zawsze na początku trzeba je zabezpieczyć przed biokorozją. Altax Impregnat Gruntujący chroni przed grzybami pleśniowymi, domowymi, sinizną oraz owadami żerującymi w drewnie.
2. Krok 2. Dobór preparatu wykończeniowego. W następnym kroku sięgamy po lakierobejce, impregnaty do drewna lub oleje, które nadadzą ostateczny wygląd i dodatkową ochronę.
3. Krok 3. Prawidłowa aplikacja. Trzymaj się zaleceń producenta na opakowaniu i nałóż odpowiednią liczbę warstw. To zapewni pełną odporność i estetyczny wygląd powłoki.

Lakierobejca Żywiczna marki Altax bardzo dobrze sprawdza się przy malowaniu dużych powierzchni, w tym właśnie elewacji, ponieważ stworzona przez nią powłoka nie łuszczy się i nie pęka. Jest szczególnie polecana do miękkiego drewna krajowego, takiego jak sosna, jodła czy modrzew. Tak zabezpieczona drewniana elewacja domu zyska eleganckie, satynowe wykończenie. Dzięki systemowi wysokogatunkowych żywic drewno elewacyjne będzie też odżywione i odporne na czynniki atmosferyczne.

Deski elewacyjne można również zabezpieczyć Impregnatem Żywicznym marki Altax. Produkt ten zapewnia do 9 lat ochrony przed czynnikami atmosferycznymi, a jego zaletą jest szybkie schnięcie – drugą warstwę można nakładać już po dwóch godzinach. Jeśli wybierzesz impregnat, deski na ścianę zewnętrzną będą miały matowe wykończenie. Impregnat Żywiczny, podobnie jak lakierobejca, jest przeznaczony głównie do miękkich gatunków krajowych.

Szybkie porównanie właściwości obu preparatów powłokotwórczych powinno ułatwić wybór:

• Efekt wizualny: Lakierobejca nadaje eleganckie wykończenie satynowe, natomiast Impregnat tworzy powierzchnię matową.
• Zalety i ochrona: Lakierobejca silnie odżywia, a Impregnat zapewnia barierę na wiele lat.
• Trwałość powłoki: Dzięki żywicom powłoka z Lakierobejcy nie łuszczy się i nie pęka, zachowując swój stan przez długi czas.

Z kolei gatunki egzotyczne oraz twarde gatunki drewna krajowego (np. dąb, jesion, buk) najlepiej zabezpieczać olejem. W przypadku drewna egzotycznego lakierobejca może być odpychana przez naturalne olejki eteryczne, które się w nim znajdują. Natomiast z twardego drewna krajowego preparaty powłokotwórcze po prostu szybciej się wypłukują. Z tego powodu to właśnie oleje do drewna marki Altax będą tu najskuteczniejszym rozwiązaniem.

Jak dopasować gatunek drewna do sposobu zastosowania na elewacji

To, jaka deska na elewację sprawdzi się najlepiej, zależy od dwóch rzeczy: gatunku drewna i sposobu jego ochrony. Miękkie gatunki krajowe, jak popularna sosna, bardzo dobrze współpracują z preparatami tworzącymi powłokę. Stawiając na takie połączenie, możemy być pewni, że nałożona warstwa stworzy solidną i trwałą barierę chroniącą przed słońcem czy deszczem.

Zupełnie inaczej trzeba podejść do elewacji z drewna egzotycznego. Taki materiał jest bardzo gęsty i zawiera w sobie naturalne olejki. Wybierając deski elewacyjne z drewna egzotycznego, trzeba pamiętać, że preparaty powłokotwórcze nie zawsze się tu sprawdzą. Często są po prostu odpychane od powierzchni, dlatego w ich przypadku poleca się stosowanie dedykowanych olejów. Z twardych gatunków krajowych, jak dąb czy jesion, powłoki również szybko się wypłukują, więc i tu olej zapewni najtrwalszą ochronę.

Spójrzmy, jak najlepiej łączyć gatunki drewna z konkretnymi preparatami:

W praktyce deski na elewację zewnętrzną zawsze warto traktować jako zestaw, dobierając środek ochronny do konkretnego surowca. To od tego wyboru zależy trwałość całego projektu. Prawidłowo zabezpieczone drewno na elewację odwdzięczy się nienagannym wyglądem przez wiele lat.

Gdzie i jak stosować drewno na elewacji

Wykończenie elewacji drewnem można zrealizować na wiele sposobów – od obicia całych ścian po drobne, dekoracyjne wstawki. Warto pamiętać, że elewacja domu z drewna nie musi pokrywać całego budynku. Równie dobrze może podkreślać tylko wybrane jego części. Taki projekt można wykonać samodzielnie, całkowicie odmieniając wygląd domu.

Drewniane deski fasadowe mogą pokrywać cały budynek, choć znacznie częściej łączy się je z innymi materiałami. Potencjał drewna można wykorzystać na kilka sprawdzonych sposobów:

• Pełne obicie budynku, tworzące naturalny i spójny wygląd zewnętrzny.
• Drewno na elewację domu może akcentować najbardziej charakterystyczne elementy budynku np. wykusze lub tarasy.
• Nowoczesne elewacje drewniane mogą też zostać zaprojektowane w formie wstawek dekoracyjnych i geometrycznych wzorów np. pasów pomiędzy oknami czy oddzielających poszczególne kondygnacje.

Dzięki przemyślanemu rozmieszczeniu desek można optycznie urozmaicić bryłę budynku i nadać jej indywidualny charakter. Takie rozwiązanie sprawia, że dom wygląda ciekawie i oryginalnie.

Dobrze wkomponowane drewno fasadowe może być zarówno subtelnym tłem, jak i głównym elementem dekoracyjnym. Drewniane elementy elewacji potrafią podkreślić najciekawsze części budynku i uporządkować jego wygląd. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na obicie całej ściany, czy dodanie kilku akcentów, pamiętaj o starannym montażu i solidnej ochronie drewna. Przeprowadzona krok po kroku, zapewni świetny efekt na lata.

Słownik pojęć

Biokorozja — niszczenie materiału przez organizmy żywe, głównie grzyby i owady. Prowadzi do osłabienia struktury drewna i utraty jego wytrzymałości.

Czynniki atmosferyczne — zespół warunków pogodowych, takich jak deszcz, słońce, mróz i wiatr, które stopniowo degradują materiały na zewnątrz. Powodują pękanie, płowienie i zawilgocenie powierzchni.

Czynniki biologiczne — organizmy i procesy biologiczne atakujące materiał, np. grzyby, pleśnie i owady. W drewnie wywołują rozkład, przebarwienia i ubytki.

Czynniki zewnętrzne — wszystkie warunki oddziałujące na element poza budynkiem, przede wszystkim pogoda, promieniowanie UV i zmiany temperatury. Wymuszają zastosowanie trwałej ochrony powierzchni.

Hydrofobizacja — nadanie powierzchni właściwości odpychania wody. Ogranicza wchłanianie wilgoci i zmniejsza ryzyko pęcznienia oraz degradacji materiału.

Impregnat gruntujący — preparat pierwszej warstwy, który wnika w materiał i wzmacnia go od środka. Zwykle zabezpiecza też przed grzybami, pleśnią i owadami.

Lakierobejca — preparat ochronno-dekoracyjny tworzący cienką, półprzezroczystą powłokę na drewnie. Łączy barwienie z ochroną przed warunkami atmosferycznymi.

Oleje do drewna — preparaty, które wnikają w strukturę drewna zamiast tworzyć grubą powłokę. Zmniejszają chłonność, ograniczają wnikanie wody i podkreślają rysunek słojów.

Penetracja kapilarna — wnikanie cieczy w drobne kanaliki materiału dzięki zjawiskom kapilarnym. W drewnie decyduje o głębokości działania impregnatu lub oleju.

Powłokotwórcze preparaty — środki ochronne, które po wyschnięciu tworzą warstwę na powierzchni materiału. Ta warstwa ogranicza kontakt drewna z wodą, promieniowaniem i zabrudzeniami.

Sinizna — przebarwienie drewna wywołane przez grzyby barwiące, zwykle w postaci szaroniebieskich smug. Nie zawsze osłabia materiał, ale świadczy o jego narażeniu na zawilgocenie.

Słojowanie — układ i rysunek słojów widoczny na przekroju drewna. Wpływa na wygląd, ale też na chłonność i zachowanie materiału podczas zabezpieczania.

Utlenianie powierzchniowe — reakcja chemiczna warstwy zewnętrznej materiału z tlenem z powietrza. Może powodować zmianę koloru, matowienie i stopniowe starzenie się powłoki.

Wysokogatunkowe żywice — składniki poprawiające trwałość, elastyczność i odporność powłoki ochronnej. Pomagają ograniczyć pękanie, łuszczenie i zbyt szybkie starzenie się zabezpieczenia.